Góry Sokole

  • Kategoria: Jura
  • Opublikowano: poniedziałek, 21, lipiec 2014 11:52
  • eR.

Sokole Góry to jeden z największych (216 ha.) rezerwatów przyrody znajdujących się na terenie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. W górach tych znajduje się kilkanaście jaskiń, z których najsłynniejsze to: Studnisko, Koralowa, Pod Sokolą Górą, Maurycego, Olsztyńska, Wszystkich Świętych.
Jaskinia Studnisko to najgłębsza znana obecnie jaskinia na Jurze. Jej głębokość wynosi 75,5 m. Pod względem długości korytarzy (296 m) jest na tym terenie jedenasta. Charakteryzują ją piaszczyste nacieki o średnicy kilku centymetrów - to zjawisko jedyne w swoim rodzaju na całej Jurze. Jaskinię zamieszkuje troglobit - unikatowy chrząszcz występujący także w Jaskini Pochyłej, oraz jest ona siedliskiem nietoperzy z gatunku Nocków Dużych. Niedostępna dla ruchu turystycznego. W czerwcu 2014 roku w jaskini miał miejsce tragiczny wypadek - wskutek osunięcia się zawaliska przygnieciona skałą została szesnastoletnia licealistka która wraz z grupą rówieśników oraz opiekunów weszła do dolnych partii groty.
Jaskinia Koralowa jest jedną z najciekawszych na Jurze. Nazwa pochodzi od oryginalnych nacieków. Na zwisających i poplątanych korzeniach drzew osadziły się nacieki na podobieństwo korali. Początkowy korytarz opada pionowo w dół, dalej jaskinia jest łatwo dostępna.
Jaskinia pod Sokolą Górą jest jedną z nielicznych jurajskich jaskiń zimnych. Średnia roczna temperatura w tej jaskini wynosi ok. + 3 stopnie Celsjusza (inne jaskinie tego rejonu: ok. + 8 stopni Celsjusza). Dzięki temu zachowały się tu dwa gatunki reliktowych chrząszczy, stanowiących pozostałość z ostatniego okresu międzylodowcowego.
Rezerwat przyrody "Góry Sokole" to idealne miejsce na rodzinny wypad z dziećmi. Park można zwiedzić zarówno pieszo jak i rowerem, a gęsta sieć szlaków i nieznakowanych ścieżek umożliwia obejście obszaru po obrzeżach oraz penetrację rozrzuconych po parku formacji krasowych.
Ja wyruszyłem z parkingu umiejscowionego przy drodze Olsztyn - Biskupice chcąc najpierw obejść góry dookoła korzystając ze szlaków: zielonego, czerwonego, czarnego i żółtego. Trasa ma ok. 8,5 km długości i nie powinna zająć więcej czasu niż 2-2,5 godziny. Poszczególne ścieżki prowadzą przez las porośnięty głównie buczyną sudecką i grądem z rzadka pomieszanym z drzewami iglastymi. Większe nachylenie występuje tylko na odcinku gdzie czerwony szlak wcina się pomiędzy kulminacje Pustelnicy i Puchacza, oraz na dróżkach doprowadzających do poszczególnych skałek.
Warto również skorzystać ze ścieżki dydaktycznej i dostać się pod masyw Góry Sokolej przy żółtym szlaku, gdzie znajduje się szereg interesujących i charakterystycznych dla zjawisk krasowych obiektów z których kilka opisałem poniżej.
Studnie krasowe są jedną z typowych form rzeźby krasowej. Charakteryzują się pionowym wydłużeniem i kolistym przekrojem poziomym. Studnie tworzą się  w miejscach pionowego przepływu wody z powierzchni lub pomiędzy poziomymi jaskiniami. Woda przesiąkając początkowo ciasnymi szczelinami powoduje krasowe rozpuszczanie skały oraz poszerzanie szczelin. Szybsze poszerzanie niektórych z nich powoduje koncentrację przepływu i powstawanie studni.
Studnia w Amfiteatrze łączy obecnie jeden ze szczytów Góry Sokolej z podstawą skałki na jej stoku. Utworzyła się zaś w zupełnie innych warunkach morfologicznych, gdy szczyt góry był dnem leja lub doliny krasowej gromadzącej wody. Jej obecne położenie dowodzi więc, że liczy sobie co najmniej kilka, a może nawet kilkadziesiąt milionów lat i powstała w trzeciorzędzie. Mimo zdenudowania obszaru otaczającego Górę Sokolą studnia zachowała swą pierwotną rzeźbę, bowiem długo była wypełniona innymi osadami. Osady te zostały z niej usunięte w momencie przebicia dolnego otworu. Piaski u podnóża ściany skalnej są zapewne pozostałością ostatniego wypełnienia studni.


statystyki